De Henry van de Velde-route in Chemnitz

Bouwopdrachten van de familie Esche en haar omgeving

Met oorspronkelijk vier ontwerpen van de kunstenaar geldt Chemnitz als een hoogtepunt van de Europese Henry van de Velde-route. In het bij Crimmitschau gelegen Lauterbach nam Henry van de Velde in opdracht van Arnold Esche (een broer van Herbert Esche) de verbouwing op zich van enkele ruimten op het landgoed van de familie Esche.

  • 1902/1903 Villa Esche

Na een eerste opdracht voor meubilair vertrouwden Herbert en Hanni (Johanna) Esche de Belgische kunstenaar de vormgeving toe van een levensruimte als totaalkunstwerk van architectuur, interieur en park. In 1911 werd het huis nogmaals verbouwd, opnieuw naar ontwerpen van Van de Velde.

 


  •   1908 Chemnitzer Lawn Tennis Club C.L.T.C.

De ondernemer en kousenfabrikant Fritz Eugen Esche uit Chemnitz, een broer van de opdrachtgever van de Villa Esche, gaf in 1908 Henry van de Velde opdracht tot de bouw van een clubhuis voor de Chemnitzer Lawn Tennis Club C.L.T.C. Deze club werd al in 1894 opgericht, 8 jaar voor de oprichting van de Duitse Lawn Tennis Club, en was lange tijd de enige in Chemnitz. Herbert Esches broer Fritz was één van de eerste leden van de club en zat tot de opheffing in het bestuur. Van de Velde creëerde een drie verdiepingen tellend, modern en doelmatig gebouw met alle benodigde inrichting en een langgerekt balkon richting de speelvelden. Het ontwerp omvatte verder o.a. een bar, garderobes, lees- en bestuurskamers en kantoren met meubels, lampen en tapijten.

Het opmerkelijke gebouw werd in de 60er jaren echter jammer genoeg gesloopt. Enkele documenten en inrichtingsvoorwerpen en historische opnamen van de hoffotograaf van Weimar, Louis Held, getuigen in de kabinetexpositie van de Villa Esche van de oorspronkelijke verschijning van het elegante en moderne clubhuis.

www.cltc.de


    •   Rond 1908 Villa Quisisana

    Het gemeenteraadslid en lid van de Kamer van Koophandel Theodor Koerner Sr. (1855 - 1921), eigenaar van de verffabriek Beyer en schoonvader van Herbert Esche, gaf Henry van de Velde rond 1908 opdracht om de hal van zijn in neorenaissancestijl gebouwde Villa Quisisana opnieuw vorm te geven. Deze in het werk van Van de Velde weinig bekende opdracht onderging in de jaren na de Tweede Wereldoorlog tot aan 1990 verschillende verbouwingen. In het kader van de na de hereniging van Duitsland gestarte sanering ontstonden tot 1996 in de voormalige fabrikantenvilla kantoorruimten en een restaurant. De door Van de Velde ontworpen hal werd daarbij gerestaureerd en grotendeels in de oorspronkelijke toestand hersteld.

    Beyerstraße 28
    D 09113 Chemnitz
    Tel.: +49 (0) 371 - 37 37 00

    Bezichtiging na afspraak


    •   1913/1914 Villa Koerner

    De broer van Hanni (Johanna) Esche, Dr. Theodor Koerner Jr. (1882 - 1958), liet door Henry van de Velde schuin tegenover zijn ouderlijk huis een eigen villa bouwen en inrichten. Zoals wel meer opdrachten die de Belgische kunstenaar in de laatste jaren van zijn carrière in Weimar uitvoerde, kwam de Villa Koerner stilistisch sterker overeen met het ideaal van een burgerlijk-representatief huis dan zijn eerste villa-ontwerpen. In de Tweede Wereldoorlog verwoestte een brandbom de twee bovenste etages van de Villa Koerner; van de binneninrichting bleef slechts een klein deel behouden. Tot de villa in 1990 aan de erven Koerner terugkwam, diende ze als rekencentrum van machinefabriek Ermafa. In 2001 werd het gebouw verkocht; de nieuwe eigenaars herstelden het buitenaanzicht en richtten binnenin kantoor- en woonruimten in. De plattegrond van Van de Velde bleef voor de onderste etages behouden, de inrichting van de hal werd volgens historische foto's gereconstrueerd.

    Beyerstraße 25
    D 09113 Chemnitz
    Tel.: +49 (0) 371 - 33 49-700 of +49 (0) 371 - 43 100-0
    Bezichtiging na afspraak
    www.villa-koerner.com


    • 1900-1909 Herenbuiten van het riddergoed Lauterbach

    Het landgoed van de familie Esche bevond zich in het bij Crimmitschau gelegen Lauterbach. Herbert Esches jongste broer, Arnold Esche, liet het interieur van het in 1884 in neorenaissancestijl gebouwde herenhuis van het riddergoed Lauterbach door Henry van de Velde ingrijpend verbouwen. Zo ontstond tussen 1907 en 1909 een moderne inrichting, o.a. voor de herenkamer, de eetkamer, de woonkamer en enkele slaapkamers. Veel van deze elementen, zoals gestukadoorde plafonds, houten panelen, verlichting enz. zijn tot op heden behouden gebleven. Het gebouw wordt momenteel gerestaureerd..

    D 084509 Neukirchen/OT Lauterbach
    claus@bueroplasz.de
    Tel.: +49 (0) 1520 - 9889076
    Af en toe bezichtiging mogelijk
    www.schlosslauterbach.com

    Henry van de Velde - Chemnitz